Πέμπτη, 8 Νοεμβρίου 2018

Ανεργία στην οικογένεια – επιπτώσεις και προτάσεις

Άρθρο της Χριστίνας Αναστασοπούλου, Ψυχολόγου MSc, επιστημονική συνεργάτη Κέντρου Επαγγελματικής & Οικογενειακής Υποστήριξης Παιδικών Χωριών SOS Ελλάδος.

Τα τελευταία 7 και πλέον χρόνια η χώρα μας διέρχεται μια παρατεταμένη περίοδο οικονομικής αναπροσαρμογής που έχει φέρει μια σειρά αλλαγών σε οικονομικό, εργασιακό και κοινωνικό επίπεδο. Οι αλλαγές αυτές έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην μέση οικογένεια που ζει στην Ελλάδα, με τη δυσκολία εξεύρεσης εργασίας ή η απώλεια αυτής να παίζουν καθοριστικό ρόλο. Παρακάτω, θα επιχειρήσουμε να δούμε πως η ανεργία επηρεάζει την λειτουργικότητα της οικογένειας και να προτείνουμε τρόπους αποτελεσματικής ανταπόκρισης για τον σημερινό γονέα.
Κοινή αίσθηση είναι πως οι οικογένειες που πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης δομούσαν ένα στρώμα μεσαίας τάξης, σήμερα δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στις οικονομικές απαιτήσεις της καθημερινότητας. Η ανεργία είναι πλέον ένα φαινόμενο που αφορά τον μέσο πολίτη στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικό είναι πως σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής τον Ιούνιο του 2018, αυτή υπολογίστηκε σε ποσοστό 19,1% ενώ στην ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ αναφέρεται πως το 2017 η πραγματική ανεργία έφτανε το ποσοστό του 27,5%. Το να ζει κανείς λοιπόν σε συνθήκες εδραιωμένου στρες και εργασιακής ανασφάλειας δεν είναι κάτι που αφορά ένα μικρό μέρος του πληθυσμού, αλλά έχει μπει στην καθημερινότητά μας.
Η εργασία ωστόσο αποτελεί κεντρική παράμετρο της ζωής και της ταυτότητας ενός ατόμου. Ένα άτομο συνήθως αφιερώνει στην εργασία του το ένα τρίτο της καθημερινότητάς του. Μέσα από την εργασία του καλύπτει τις ανάγκες επιβίωσης και ασφάλειας του ίδιου και της οικογένειάς του. Παράλληλα, ανεξάρτητα από τη φύση της, η εργασία, εφόσον είναι κοντά στα ενδιαφέροντα τις δεξιότητες και τις αξίες του ατόμου, σηματοδοτεί τη συνεισφορά προς ένα έργο, την εξυπηρέτηση ενός σκοπού. Μέσα από αυτή κανείς νιώθει χρήσιμος, ικανός, ενταγμένος στο κοινωνικό σύνολο και νοηματοδοτείται η ζωή του. Με άλλα λόγια η εργασία, αν και δεν είναι η μόνη, αποτελεί μια από τις κύριες οδούς μέσα από τις οποίες το άτομο νιώθει κοινωνικά αποδεκτό και αυτοπραγματωμένο.
Τι συμβαίνει όταν ένας γονέας χάνει την εργασία του και μένει άνεργος για μήνες ή ακόμα και για χρόνια; Μπορούμε να φανταστούμε ή πιο απλά να ανακαλέσουμε ένα παράδειγμα από τον ευρύτερο κοινωνικό μας περίγυρο. Η θετική επίδραση της εργασίας στην αίσθηση κοινωνικής αποδοχής και αυτοπραγμάτωσης του ατόμου, που περιγράψαμε παραπάνω, ανατρέπεται και η αυτοεκτίμησή του τίθεται σε αμφισβήτηση. Όταν ένας γονέας μένει άνεργος για μεγάλο χρονικό διάστημα κυριαρχούν μέσα του αισθήματα αναξιότητας, ντροπής, θλίψης ή και θυμού. Η διαχείριση τους διαφέρει από άτομο σε άτομο, όμως σε γενικές γραμμές είναι πολύ πιθανό τα συναισθήματα αυτά να οδηγήσουν σε συμπεριφορές παραίτησης και κοινωνικής απομόνωσης. Τελικά το βίωμα της απώλειας της εργασίας ως προσωπική αποτυχία, πολύ συχνά εγκλωβίζει το άτομο σε ένα φαύλο κύκλο αυτολύπησης, ματαιότητας και ακινητοποίησης που μειώνει όλο και περισσότερο την πιθανότητα να βρει μια νέα εργασία.
Τι αλλαγές συμβαίνουν στην οικογένεια όταν ένας ή και οι δύο γονείς βρίσκονται στην συνθήκη που περιγράψαμε παραπάνω; Πως επηρεάζεται η λειτουργικότητα της; Δεν χρειάζεται να πούμε πως η οικογένεια είναι ένα από τα σημαντικότερα «κύτταρα» του κοινωνικού ιστού. Αυτό το μικρό «κύτταρο» αλληλοεπιδρά και αλληλοεπηρεάζεται από το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, εξυπηρετώντας συγκεκριμένους σκοπούς. Οι βασικοί σκοποί που η λειτουργία της οικογένειας εξυπηρετεί, είναι αυτοί της αναπαραγωγής, της εκπαίδευσης, της ασφάλειας και της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των μελών της. Εάν πάρουμε με τη σειρά αυτούς τους σκοπούς, θα δούμε πως καταρχήν όταν ένας γονέας είναι εγκλωβισμένος στον φαύλο κύκλο των συναισθημάτων που απορρέουν από την ανεργία και ζει σε συνθήκες οικονομικής ανασφάλειας, είναι πολύ πιθανό για συναισθηματικούς και οικονομικούς λόγους, να διστάσει να φέρει στον κόσμο νέα μέλη.
Η αναπαραγωγική της λειτουργία επηρεάζεται λοιπόν αρνητικά από την έλλειψη εργασίας. Σε σχέση με την εκπαίδευση, παρότι θεσμικά στη Ελλάδα τη λειτουργία αυτή την έχει αναλάβει το κράτος, η οικογένεια παραδοσιακά έχει ένα σημαντικό κομμάτι εμπλοκής και φροντίδας, ενισχύοντας και παροτρύνοντας τα παιδιά να ασχοληθούν με εξωσχολικές δραστηριότητες. Όταν όμως οι γονείς στερούνται των οικονομικών μέσων ή είναι οι ίδιοι αποσυρμένοι συναισθηματικά, αντιλαμβανόμαστε πως και αυτή η λειτουργία επηρεάζεται αρνητικά. Αναφορικά με την ασφάλεια και την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, βασική προϋπόθεση για να επιτευχθεί είναι η ύπαρξη θετικού κλίματος, σταθερότητας και συνοχής μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον. Οι αρνητικές ψυχοσυναισθηματικές αλλαγές που επιφέρει η ανεργία στους γονείς, μεταβάλει τις ισορροπίες, μεταφέρεται στα παιδιά και τελικά επηρεάζει αρνητικά και αυτή τη λειτουργία της οικογένειας με σημαντικό κόστος για την ψυχική και συναισθηματική σταθερότητα των παιδιών μακροπρόθεσμα.
Πως μπορεί λοιπόν ένας γονέας να κινηθεί για να αντιμετωπίσει την σύγχρονη πραγματικότητα της ανεργίας που πιθανά έχει ήδη επιπτώσεις σαν αυτές που αναφέραμε παραπάνω στην οικογενειακή του ζωή; Το πρώτο βήμα είναι να ζητήσει βοήθεια. Υπάρχουν δωρεάν εξειδικευμένες υπηρεσίες που στόχο έχουν να τον ενισχύσουν συναισθηματικά και πρακτικά, να ξαναδεί την επαγγελματική του πορεία και να βάλει ένα προσωπικό πλάνο για την απόκτηση μιας θέσης εργασίας που θα είναι κοντά στις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα, τις κλίσεις και τις αξίες του.
Παρότι μια τέτοια προσέγγιση φαντάζει πολυτέλεια στη σημερινή πραγματικότητα, είναι μια προσέγγιση που δίνει το μέγιστο των πιθανοτήτων για την απόκτηση αλλά και τη μακροπρόθεσμη διατήρηση της θέσης εργασίας, δεδομένου πως δεν είμαστε όλοι κατάλληλοι για ένα επάγγελμα. Σε αυτή τη λογική ο γονέας μπορεί να υποστηριχθεί στην επικαιροποίηση των γνώσεων του σε ένα υπάρχον επαγγελματικό αντικείμενο, στην αναζήτηση και ένταξή του σε κάποιο νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, στην εξοικείωσή του με τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας και τις διαδικασίες αίτησης για μια θέση εργασίας (βιογραφικό σημείωμα, συνέντευξη επιλογής προσωπικού κλπ), καθώς και να βοηθηθεί στην καλλιέργεια των λεγόμενων μεταφερόμενων δεξιοτήτων (επικοινωνία, διαχείριση άγχους, διαχείριση συγκρούσεων, διαχείριση χρόνου κλπ). Τέτοιες υπηρεσίες επαγγελματικής συμβουλευτικής μπορεί κανείς να αναζητήσει στην πόλη της Καλαμάτας, στο Κέντρο Επαγγελματικής & Οικογενειακής Υποστήριξης των Παιδικών Χωριών SOS Ελλάδος. Παράλληλα στο κέντρο εκπαιδεύονται δωρεάν γονείς στην πιστοποιημένη χρήση Ηλεκτρονικών Υπολογιστών.

Στοιχεία επικοινωνίας:
Κέντρο Επαγγελματικής και Οικογενειακής Υποστήριξης, Παιδικών Χωριών SOS Ελλάδος
Βιλεαρδουίνου & Αγ. Ιωάννου Καλαμάτα (ιστορικό Κέντρο Καλαμάτας)
Τηλέφωνο: 2721600725
Email: sosdaycarekal@sos-villages.gr
ΠΗΓΗ: https://www.eleftheriaonline.gr/local/koinonia/koinoniki-drastiriotita/item/170071-anergia-stin-oikogeneia-epiptoseis-kai-protaseis

Δευτέρα, 15 Οκτωβρίου 2018

Εγχειρίδιο Χρήσης του Εργαλείου intovian

Το πρόγραμμα «Προστασία Βρεφών και Νηπίων από την Ενδο-οικογενειακή Βία: Σχεδιασμός Διαγνωστικού Πρωτοκόλλου για την Κακοποίηση και Παραμέληση Βρεφών και Νηπίων και η Εφαρμογή του στο Σύστημα Δημόσιας Υγείας» (JUST/2011/DAP/AG/3283) συγχρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Daphne (2011-2012) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης (80%) και τους συμμετέχοντες φορείς-εταίρους (20%). Η παρούσα έκδοση αποτελεί προϊόν συλλογικής εργασίας των μελών των εθνικών επιστημονικών ομάδων στο πλαίσιο του προγράμματος INTOVIAN, το οποίο δημιουργήθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος του στην αγγλική γλώσσα
Την Ελληνική μετάφραση μπορείτε να την βρείτε εδώ:

http://www.intovian.eu/sites/default/files/w3.2_guidelines_gr.pdf

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Το Κείμενο Αρχών για την Παιδική Προστασία στην Ελλάδα προέκυψε από πρωτοβουλία του Συνηγόρου του Πολίτη / Συνηγόρου του Παιδιού και της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού.
Το Κείμενο θα το βρείτε εδώ:

http://www.0-18.gr/paidikiprostasia

Δευτέρα, 6 Αυγούστου 2018

Τρίτη, 2 Δεκεμβρίου 2014

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΧΩΡΙΩΝ

Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ,

Στον πρόσφατο παρελθόν, ως βουλευτής Ηρακλείου, είχατε παραβρεθεί σε εκδηλώσεις πού διοργανώναμε, με την ευκαιρία της δημιουργίας του Παιδικού Χωριού SOS Κρήτης, στην πόλη όπου εκλέγεσθε και μάλιστα, εκφράζατε τη χαρά σας για το γεγονός αυτό.

Επιπρόσθετα, όταν πριν ένα χρόνο μας είχε επισκεφθεί, η Προϊσταμένη της Δ/νσης Προστασίας Οικογένειας του Υπουργείου σας,  μαζί με μηχανικό των Τεχνικών Υπηρεσιών και ζήτησαν και έλαβαν όλα τα αρχιτεκτονικά σχέδια και το Παιδαγωγικό Πλαίσιο λειτουργίας των Παιδικών Χωριών SOS, πιστέψαμε ότι επιτέλους, θα νομοθετηθεί και στη χώρα μας, η προστασία παιδιών σε ένα "οικογενειακό πλαίσιο" και όχι πια σε ιδρυματικό.

Όταν πριν από ένα μήνα μας εστάλη με email, το ΦΕΚ με τη σχετική υπουργική απόφαση για την ίδρυση, λειτουργία και κτηριακή υποδομή των Μονάδων Παιδικής προστασίας, διαπιστώσαμε ότι, ό,τι αναφερόταν στο σχετικό κείμενο και αφορούσε  το «αύριο» των μη προνομιούχων παιδιών στη χώρα μας, ήταν αναχρονιστικό, βασισμένο σε μία ξεπερασμένη ιδρυματική λογική και σε ευθεία αντίθεση με τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απο-ιδρυματοποίηση.

Η Ελλάδα, το 1982, υποδέχθηκε τη λειτουργία των Παιδικών Χωριών SOS σαν το «μέλλον» στην παιδική προστασία καθώς η φιλοσοφία και η πρακτική της λειτουργίας τους ήταν - και παραμένει να είναι - το διαφορετικό και το ανθρώπινο πρότυπο για τα παιδιά που βρίσκονται σε ανάγκη, με την έννοια της οικογενειακής φροντίδας, της παρουσίας Μητέρας SOS, της παραμονής των φυσικών αδελφών ενωμένων, σε ένα Σπίτι SOS. Μάλιστα, αυτή η φιλοσοφία αναφέρεται στη σχολική ύλη και τα βιβλία της Ε’ Δημοτικού και Β’ Γυμνασίου.

-       
Στην Ελλάδα του 2014, ο εξανθρωπισμός της ζωής των παιδιών που στερήθηκαν τη φυσική τους οικογένεια και τα δικαιώματά τους, φαίνεται να μην χωρούν σε αυτό το ΦΕΚ.

Θεσπίστηκαν και εγκρίθηκαν γραπτοί κανόνες και προδιαγραφές και ουσιαστικά με αυτούς θεσμοθετείται το παρελθόν, ο αναχρονισμός, η επιστροφή στις Παιδοπόλεις, ο διαχωρισμός των φυσικών αδελφιών και βέβαια ακυρώνεται στην πράξη η δυνατότητα συνέχισης της λειτουργίας των Παιδικών Χωριών SOS.

Κύριε Υφυπουργέ, αν θέλετε ένα Παιδικό Χωριό SOS:
·       να ονομάζεται «Μονάδα Προστασίας παιδιού»
·       να διαχωρίζει τα φυσικά αδέλφια ηλικιακά σε ξεχωριστά κτίρια
·       να εξαρτάται η δημιουργία του από τρείς (3) επιτροπές, αν αυτό δεν είναι ένα ενιαίο μεγάλο κτίριο
·       να φιλοξενεί ανά κτίριο 18 έως και 22 παιδιά με ένα «επόπτη»
·       να έχει  περιφραγμένο οικόπεδο και φύλακες
·       να έχει στα δωμάτια νιπτήρες, πόρτες στα μπάνια που να ανοίγουν ανάποδα, και τα παράθυρα να μην ανοίγουν κανονικά
·       να έχει κοινό μαγειρείο, τραπεζαρία, πλυντήρια, ενιαίους χώρους μελέτης, κουπαστές στους διαδρόμους και οι χώροι διαμονής να καλούνται "θάλαμοι"
·       να επανεγκρίνεται η άδεια λειτουργίας του με κάθε αλλαγή νομίμου εκπροσώπου
·       να υποχρεούται εντός 3ετίας να προσαρμόσει τη φιλοσοφία και τη λειτουργία του στα αναχρονιστικά και δυσλειτουργικά δεδομένα, που ορίζει το ΦΕΚ

Και εάν βέβαια, κύριε Υφυπουργέ, στο ΦΕΚ που, όπως δηλώσατε, δημιουργήθηκε με καθυστέρηση είκοσι ετών, συνεχίζει:

·       να μην προβλέπονται ποιοτικές προδιαγραφές πιστοποίησης και λειτουργίας, καταλληλότητας και επάρκειας προσωπικού και κτηριακών υποδομών, τις οποίες είχαμε καταθέσει στις αρχές του έτους στη Γενική Γραμματέα Πρόνοιας
·       να μην προβλέπεται η πραγματική οικογενειακού τύπου φροντίδα τόσο ως έννοια που αφορά σε σχέσεις ανθρώπων και δη παιδιών, όσο και ως χώρο που δεν μπορεί να είναι άλλος παρά ένα ζεστό σπίτι και όχι ένα κτήριο

 τότε εμείς όχι μόνο δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στην ανέγερση του Παιδικού Χωριού SOS στο Ηράκλειο της Κρήτης, αλλά δεν προτιθέμεθα να καταστρατηγήσουμε τη λειτουργία μας που στηρίζεται στο σεβασμό των Δικαιωμάτων των παιδιών και στις αρχές μας- Μητέρα SOS, αδέλφια, ένα σπίτι, ένα χωριό- προκειμένου να την προσαρμόσουμε στα αναχρονιστικά πλαίσια μίας λειτουργίας απρόσωπων δομών, με επόπτες, φύλακες, τεράστιους χώρους, θαλάμους κλπ .

Ειλικρινά, λυπούμαστε που, μετά από 35 χρόνια λειτουργίας των Παιδικών Χωριών SOS στη Βάρη, στο Πλαγιάρι και στην Αλεξανδρούπολη με αδειοδότηση από τις Υπηρεσίες σας, δεν υπάρχει καμία αναφορά και καμία πρόβλεψη στο εν λόγω ΦΕΚ για τα Σωματεία και τους φορείς που λειτουργούν σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πνεύμα σύγχρονης αντίληψης προστασίας παιδιών που ζουν εκτός της φυσικής τους οικογένειας.
Τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος ζητάμε διάλογο και συνεργασία με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες, όχι μόνο για να αλλάξει και να συμπληρωθεί η σχετική υπουργική απόφαση λαμβάνοντας υπόψη  το σεβασμό του δικαιώματος των παιδιών να μεγαλώσουν σε ένα οικογενειακό (σπίτια SOS) και όχι ιδρυματικό περιβάλλον, αλλά και να συμπεριληφθούν ποιοτικές προδιαγραφές για την πιστοποίηση και την εν γένει λειτουργία όλων των φορέων παιδικής προστασίας.


Με εκτίμηση
Για το Διοικητικό Συμβούλιο



Α. Βρεττός
Πρόεδρος
Γ. Πρωτόπαπας
Γεν. Διευθυντής







Παρασκευή, 23 Μαΐου 2014

Αναθεώρηση του Παγκόσμιου Ορισμού της Κοινωνικής Εργασίας

Η Εκτελεστική Επιτροπή της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κοινωνικής Εργασίας (IFSW) και του Συμβουλίου της Διεθνούς Ένωσης Σχολών Κοινωνικής Εργασίας (IASSW) έχουν συμφωνήσει ως προς την ολοκλήρωση της αναθεώρησης του Διεθνούς Ορισμού της Κοινωνικής Εργασίας και ο νέος προτεινόμενος ορισμός θα παρουσιαστεί στα μέλη και των δύο οργανώσεων στην Γενική Συνάντηση/Συνέλευση στην Μελβούρνη τον Ιούλιο του 2014.
Προτεινόμενος Παγκόσμιος Ορισμός του Επαγγέλματος της Κοινωνικής Εργασίας
«Η Κοινωνική Εργασία είναι εφαρμοσμένο επάγγελμα αλλά και ακαδημαϊκό πεδίο που προωθεί την κοινωνική αλλαγή και ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την ενδυνάμωση και απελευθέρωση των ανθρώπων. Οι αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της συλλογικής ευθύνης και του σεβασμού της διαφορετικότητας είναι κεντρικές στην κοινωνική εργασία, η οποία θεμελιώνεται από τις θεωρίες της κοινωνικής εργασίας, των κοινωνικών επιστημών, των ανθρωπιστικών επιστημών και τη γηγενή γνώση και συνδέει ανθρώπους και δομές για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της ζωής αλλά και να ενισχύσει την ευημερία τους. Ο παραπάνω ορισμός μπορεί να διευρυνθεί σε εθνικό ή/και σε περιφερειακό επίπεδο».


Σχολιασμός
Τα παρακάτω ερμηνευτικά σχόλια εξυπηρετούν την αποσαφήνιση των βασικών εννοιών που έχουν χρησιμοποιηθεί στον ορισμό και είναι λεπτομερή ως προς τους κύριους άξονες δράσης και παρέμβασης (core mandates), τις αρχές, τη γνώση και την πρακτική της κοινωνικής εργασίας.
ΚΥΡΙΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ
Ως κύριοι άξονες δράσης και παρέμβασης της κοινωνικής εργασίας καθορίζονται η προαγωγή της κοινωνικής αλλαγής, η κοινωνική εξέλιξη, η κοινωνική συνοχή και τέλος η ενδυνάμωση και απελευθέρωση ατόμων και ομάδων.
Η κοινωνική εργασία είναι αφενός εφαρμοσμένο επάγγελμα και αφετέρου ακαδημαϊκό πεδίο εκπαίδευσης, το οποίο αναγνωρίζει ότι η αλληλοσυσχέτιση ιστορικών, κοινωνικο‐οικονομικών, πολιτισμικών, τοπικών και ατομικών παραγόντων λειτουργούν προασπιστικά ή/και παρεμποδιστικά για την ανθρώπινη ευημερία και εξέλιξη. Δομικά εμπόδια λειτουργούν επιπρόσθετα ως προς την διαιώνιση ανισοτήτων, διακρίσεων, εκμετάλλευσης και καταπίεσης.
Η ανάπτυξη κριτικής σκέψης αφενός μέσα από αναστοχασμό των δομικών πηγών καταπίεσης ή/και προνομίων, βάσει κριτηρίων ή χαρακτηριστικών όπως η φυλή, η κοινωνική τάξη, η γλώσσα, η θρησκεία, το φύλο, οι ειδικές ανάγκες, ο πολιτισμικός και σεξουαλικός προσανατολισμός και αφετέρου μέσα από την ανάπτυξη στρατηγικών δράσης απευθυνόμενων στα δομικά και προσωπικά εμπόδια είναι ο πρώτος κεντρικός άξονας, ο οποίος αφορά σε πρακτικές χειραφέτησης με στόχο την ενδυνάμωση και απελευθέρωση του ανθρώπου.
Σε αλληλεγγύη με εκείνους οι οποίοι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, το επάγγελμα του Κοινωνικού Λειτουργού αγωνίζεται ώστε να ανακουφίσει από την φτώχεια, να ενδυναμώσει ευάλωτες και καταπιεζόμενες ομάδες και να προάγει την κοινωνική ένταξη και συνοχή, με την τελευταία να αποτελεί το δεύτερο βασικό άξονα δράσης και παρέμβασης.
Ο τρίτος βασικός άξονας παρέμβασης αφορά στην κοινωνική αλλαγή και βασίζεται στην προϋπόθεση ότι η παρέμβαση της κοινωνικής εργασίας λαμβάνει χώρα όταν η τρέχουσα κατάσταση, είτε αυτή είναι σε επίπεδο ατομικό, οικογένειας ή μικρής ομάδας, είτε κοινότητας ή της ευρύτερης κοινωνίας, κρίνεται ότι χρήζει αλλαγής και εξέλιξης. Καθοδηγείται από την ανάγκη για πρόκληση και αλλαγή εκείνων των δομικών συνθηκών που λειτουργούν συσσωρευτικά στην περιθωριοποίηση, τον κοινωνικό αποκλεισμό και την καταπίεση.
Οι πρωτοβουλίες κοινωνικής αλλαγής αναγνωρίζουν το χώρο για ατομικό αυτοπροσδιορισμό (human agency) για την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Το επάγγελμα δεσμεύεται εξίσου και στη διατήρηση της κοινωνικής σταθερότητας-­στο βαθμό που η έννοια της κοινωνικής σταθερότητας δε χρησιμοποιείται προκειμένου να περιθωριοποιήσει, αποκλείσει ή καταπιέσει κάποια κοινωνική ομάδα ατόμων.
Η κοινωνική ανάπτυξη, ο τέταρτος βασικός άξονας δράσης και παρέμβασης, γίνεται εννοιολογικά αντιληπτή ως στρατηγικές παρέμβασης, απώτεροι επιθυμητοί στόχοι και πλαίσιο πολιτικών μέτρων-­τα τελευταία ως προσθήκη στα πιο δημοφιλή υπολλειματικά και θεσμικά πλαίσια. Βασίζεται σε ολιστικές, βιο-­ψυχο-­κοινωνικές και πνευματικές εκτιμήσεις και παρεμβάσεις που ξεπερνούν τον παραδοσιακό διαχωρισμό σε μικρο-­ μακρο-­ επίπεδο, ενσωματώνοντας πολλαπλά συστημικά επίπεδα, καθώς και διακλαδική και διεπιστημονική συνεργασία, η οποία στοχεύει σε βιώσιμη εξέλιξη. Θέτει σε προτεραιότητα την κοινωνική, δομική και οικονομική ανάπτυξη, ενώ δε συμμερίζεται τη συμβατική άποψη ότι η οικονομική ανάπτυξη είναι προαπαιτούμενος παράγοντας για την κοινωνική ανάπτυξη.
ΑΡΧΕΣ
Οι βασικές αρχές της κοινωνικής εργασίας είναι ο σεβασμός για την εγγενή αξία και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων, η αποφυγή πρόκλησης βλάβης, ο σεβασμός της διαφορετικότητας και η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Η υποστήριξη και προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι το κίνητρο και η δικαίωση ύπαρξης της κοινωνικής εργασίας. Η κοινωνική εργασία αναγνωρίζει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να συνοδοιπορούν με τη συλλογική ευθύνη. Η ιδέα της συλλογικής ευθύνης υπογραμμίζει αφενός το γεγονός ότι τα ατομικά δικαιώματα του ανθρώπου μπορούν να εδραιώνονται μέρα με τη μέρα μόνο, αν οι άνθρωποι αναλάβουν την ευθύνη για τον άλλον και για το περιβάλλον και αφετέρου τη σπουδαιότητα δημιουργίας αμοιβαίων σχέσεων μέσα στις κοινότητες.
Ως εκ τούτου, μια σημαντική εστίαση της κοινωνικής εργασίας είναι να υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλα τα επίπεδα και να διευκολύνει την επίτευξη του τελικού σκοπού όπου οι άνθρωποι αναλαμβάνουν την ευθύνη της συλλογικής ευημερίας, συνειδητοποιούν και σέβονται την αλληλεξάρτηση μεταξύ ατόμων και των ατόμων με το περιβάλλον. Η κοινωνική εργασία περιλαμβάνει τα δικαιώματα πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς.
Τα δικαιώματα πρώτης γενιάς αφορούν τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, όπως η ελευθερία του λόγου και της συνείδησης και η ελευθερία από βασανιστήρια και αυθαίρετη κράτηση.
Τα δεύτερης γενιάς αφορούν τα κοινωνικο-­οικονομικά και πολιτιστικά δικαιώματα που περιλαμβάνουν τα δικαιώματα στην εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη, τη στέγαση και τα δικαιώματα των μειονοτικών γλωσσών.
Τα δικαιώματα τρίτης γενιάς επικεντρώνονται στο φυσικό κόσμο και το δικαίωμα της βιοποικιλότητας των ειδών και μεταξύ των γενεών. Τα δικαιώματα αυτά αλληλοενισχύονται και αλληλοεξαρτώνται και μπορούν να συνενώσουν τα ατομικά και τα συλλογικά δικαιώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μη πρόκληση βλάβης και ο σεβασμός της διαφορετικότητας μπορεί να  εκπροσωπούν αξίες αλληλοσυγκρουόμενες ή ανταγωνιστικές, για παράδειγμα, στο όνομα του πολιτισμικού υπόβαθρου, καταπατώνται δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στη ζωή μειονοτήτων όπως γυναίκες και ομοφυλόφυλοι.
Τα Διεθνή Κριτήρια για την Εκπαίδευση στην Κοινωνική Εργασία [Global Standards for Social Work Education and Training] αντιμετωπίζουν αυτό το περίπλοκο ζήτημα υποστηρίζοντας ότι οι κοινωνικοί λειτουργοί εκπαιδεύονται στη βασική προσέγγιση των ανθρωπίνων δικαιώματων, με την επεξηγηματική επισήμανση ότι:
Μια τέτοια προσέγγιση ενδέχεται να διευκολύνει την εποικοδομητική αντιπαράθεση και αλλαγή όπου συγκεκριμένες πολιτισμικές πεποιθήσεις, αξίες και παραδόσεις καταπατούν βασικά ανθρώπινα δικαιώματα των προσώπων που θίγονται στη συγκεκριμένη κατάσταση. Καθώς η κουλτούρα είναι κοινωνικά κατασκευασμένη, υπόκειται σε αποδόμηση καιαλλαγή. Τέτοια εποικοδομητική αντιπαράθεση, αποδόμηση και αλλαγή μπορεί να διευκολυνθεί διαμέσου συντονισμού και κατανόησης των συγκεκριμένων πολιτιστικών αξιών, πεποιθήσεων και παραδόσεων και μέσω κριτικού και αναστοχαστικού διαλόγου με μέλη της πολιτιστικής αυτής ομάδας αναφορικά με πιο ευρέα θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
ΓΝΩΣΗ
Η κοινωνική εργασία είναι διεπιστημονική και «πανεπιστημονική», και αντλεί από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών θεωριών και  ερευνών.
Σε αυτό το πλαίσιο η «επιστήμη» γίνεται κατανοητή μέσα από την βασική έννοια του όρου ως «γνώση». Η κοινωνική εργασία αντλεί συστηματικά από την ίδια την επιστήμη της αναπτύσσοντας το θεωρητικό και ερευνητικό της υπόβαθρο, καθώς επίσης και από άλλες ανθρωπιστικές επιστήμες και συμπεριλαμβάνει χωρίς όμως να περιορίζεται μόνο σε αυτές, την ανάπτυξη κοινοτήτων, την κοινωνική παιδαγωγική, τη διοίκηση, την ανθρωπολογία, την οικολογία, τα οικονομικά, την εκπαίδευση, τη διαχείριση, την νοσηλευτική, την ψυχιατρική, την ψυχολογία, την δημόσια υγεία και την κοινωνιολογία.
Αυτό που κάνει τις θεωρίες και την έρευνα για την κοινωνική εργασία να ξεχωρίζουν είναι ότι είναι εφαρμοσμένες και χειραφετούν. Ένα μεγάλο μέρος της έρευνας και της θεωρίας στην κοινωνική εργασία είναι κατασκευασμένο σε συνεργασία με τους εξυπηρετούμενους μέσα από μια διαδικασία αλληλεπίδρασης και διαλόγου και ως εκ τούτου είναι επηρεασμένο από συγκεκριμένα εργασιακά περιβάλλοντα.
Αυτός ο νέος προτεινόμενος όρος αναγνωρίζει ότι η κοινωνική εργασία είναι επηρεασμένη όχι μόνο από συγκεκριμένα εργασιακά περιβάλλοντα και θεωρίες των Δυτικών πολιτισμών, αλλά και από τις γνώσεις που απορρέουν από τον γηγενή πληθυσμό. Άλλωστε, ένα μέρος της κληρονομιάς που άφησε η αποικιοκρατία είναι ότι οι Δυτικές θεωρίες και γνώσεις έχουν αποκλειστικά αξιοποιηθεί ενώ οι γνώσεις του γηγενή πληθυσμού έχουν υποτιμηθεί και χάσει την αξία τους, με αποτέλεσμα να έχουν επικρατήσει οι Δυτικές θεωρίες και γνώσεις.
Ο προτεινόμενος ορισμός αποπειράται να σταματήσει και να αναστρέψει αυτή τη διαδικασία με το να αναγνωρίσει ότι ο γηγενής πληθυσμός σε κάθε περιοχή, χώρα ή τοποθεσία κουβαλά τις δικές του αξίες, τρόπους μάθησης, τρόπους μετάδοσης των γνώσεων του και έτσι έχει συνεισφέρει ανεκτίμητα στην επιστήμη.
Η κοινωνική εργασία επιζητά να επανορθώσει σε ιστορικό επίπεδο την Δυτική επιστημονική αποικιοκρατία και ηγεμονία με το να ακούσει και να μάθει μέσα από τον γηγενή πληθυσμό από όλο τον κόσμο. Με αυτό τον τρόπο οι γνώσεις που αφορούν στην κοινωνική εργασία θα δημιουργηθούν σε συνεργασία με τον γηγενή πληθυσμό και θα είναι ακόμη περισσότερο πρακτικά εφαρμόσιμες όχι μόνο σε τοπικό αλλά και σε διεθνές επίπεδο.
Αντλώντας από το υλικό της δουλειάς των Ηνωμένων Εθνών, η Εκτελεστική Επιτροπή της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κοινωνικής Εργασίας (IFSW) ορίζει τον γηγενή πληθυσμό με τον ακόλουθο τρόπο:
• Ζουν μέσα σε (ή διατηρούν επαφές με) διακριτά γεωγραφικά προγονικά εδάφη.
• Συνηθίζουν να διατηρούν διακριτούς κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτικούς θεσμούς μέσα στα εδάφη τους.
• Συνήθως επιδιώκουν να παραμείνουν διαφοροποιημένοι πολιτισμικά, γεωγραφικά και θεσμικά, από το να αφομοιωθούν ολοκληρωτικά μέσαστην national κοινωνία.
• Αυτοπροσδιορίζονται ως αυτόχθονες ή της ίδιας φυλής.
ΕΦΑΡΜΟΓΗ
Η νομιμοποίηση και το πεδίο δικαιοδοσίας της κοινωνικής εργασίας εδράζονται στην παρέμβαση της στα σημεία όπου οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους. Το περιβάλλον περιλαμβάνει τα διάφορα κοινωνικά συστήματα στα οποία οι άνθρωποι είναι ενσωματωμένοι, καθώς και το φυσικό, γεωγραφικό περιβάλλον, το οποίο ασκεί βαθιά επίδραση στη ζωή των ανθρώπων.
Η συμμετοχική μεθοδολογία που υποστηρίζει η κοινωνική εργασία, αντανακλάται στη φράση ότι: «δεσμεύει ανθρώπους και κοινωνικές δομές στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής και την προαγωγή της ευημερίας».
Στο μέτρο του δυνατού, η κοινωνική εργασία υποστηρίζει περισσότερο το «εργάζεσθαι με» παρά το «εργάζεσθαι για» τους ανθρώπους.
Σύμφωνα με το (επιστημονικό) παράδειγμα (paradigm) της κοινωνικής ανάπτυξης, οι κοινωνικοί λειτουργοί χρησιμοποιούν μια σειρά από δεξιότητες, τεχνικές, στρατηγικές, αρχές και δραστηριότητες σε διάφορα δομικά επίπεδα, που απευθύνονται στη διατήρηση του συστήματος ή/και τις προσπάθειες αλλαγής του συστήματος.
Η εφαρμογή της κοινωνικής εργασίας καλύπτει ένα φάσμα δραστηριοτήτων, που περιλαμβάνει διάφορες μορφές θεραπείας και συμβουλευτικής, εργασία με ομάδα και εργασία με την κοινότητα, χάραξη πολιτικής και πολιτική ανάλυση, συνηγορία και πολιτικές παρεμβάσεις.
Από μια οπτική χειραφέτησης, που ο παρών ορισμός υποστηρίζει, οι στρατηγικές της κοινωνικής εργασίας έχουν στόχο την αύξηση της ελπίδας των ανθρώπων, της αυτοεκτίμησης και του δημιουργικού τους δυναμικού για να αντιμετωπίσουν και να αμφισβητήσουν καταπιεστικές δυναμικές εξουσίας και δομικές πηγές αδικιών, ενσωματώνοντας έτσι, σε ένα συνεκτικό σύνολο, τα μικρο-­και μακρο-­ επίπεδα, ή αλλιώς τις προσωπικές και πολιτικές διαστάσεις της παρέμβασης.
Η ολιστική οπτική της κοινωνικής εργασίας είναι καθολική, αλλά οι προτεραιότητες της εφαρμογής της κοινωνικής εργασίας μπορεί να διαφέρουν από τη μία χώρα στην άλλη, και από χρονική περίοδο σε χρονική περίοδο, ανάλογα με τις ιστορικές, πολιτισμικές, πολιτικές και κοινωνικο -­ οικονομικές συνθήκες.
Είναι ευθύνη των κοινωνικών λειτουργών σε όλο τον κόσμο να υπερασπιστούν, να εμπλουτίσουν και να υλοποιήσουν τις αξίες και τις αρχές που αντικατοπτρίζονται σε αυτόν τον ορισμό. Ένας ορισμός για την κοινωνική εργασία μπορεί να είναι μεστός νόηματος μόνο όταν οι κοινωνικοί λειτουργοί δεσμευτούν ενεργά στις αξίες και το όραμα του


Πηγή http://socialpolicy.gr

Τετάρτη, 7 Μαΐου 2014

"Επενδύοντας στα παιδιά: Μια πρόκληση για την Ευρώπη του 21ου αιώνα"

Ο Συνήγορος του Πολίτη, σε συνεργασία και με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Δικτύου Eurochild διοργανώνει στις 9 Μαΐου 2014, στο αμφιθέατρο του Υπουργείου Εξωτερικών "Ι. Κρανιδιώτης", Συνάντηση Διαβούλευσης με θέμα «Επενδύοντας στα παιδιά: Μια πρόκληση για την Ευρώπη του 21ου αιώνα».


investing6Η εκδήλωση που έχει τεθεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Προεδρίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφορά την υλοποίηση της Σύστασης της Ε.Ε. “Επενδύοντας στα παιδιά: Σπάζοντας τον κύκλο της μειονεξίας” (C(2013)778, 20/2/2013). Η Σύσταση συνδέει την εξασφάλιση πόρων και ποιοτικών υπηρεσιών για τα παιδιά με την εργασιακή ένταξη των γονέων, την κατάρτισή τους και την καταπολέμηση της φτώχειας. Επίσης θέτει το δικαίωμα των παιδιών να συμμετέχουν σε δραστηριότητες και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που τα αφορούν.
Είναι η πρώτη φορά που η Σύσταση αυτή συζητείται στην Ελλάδα και συνδυάζεται με την επικείμενη δημοσίευση της πρώτης Έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή της.
Στη συνάντηση θα συζητηθούν οι μηχανισμοί υλοποίησης και προώθησης της Σύστασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και η ανάπτυξη μιας συλλογικής πρωτοβουλίας για την προώθηση της υλοποίησης της Σύστασης στην Ελλάδα.

> Στο Συνέδριο θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση στα Ελληνικά και τα Αγγλικά.
ΠΗΓΗ: www.0-18.gr